AIDS – to zespół chorób wywołanych przez wirus HIV, który niszczy układ odpornościowy, co powoduje ciężki zakażenia prowadzące często do śmierci lub powoduje rozwój niektórych nowotworów złośliwych.
AIDS - Acquired Immunodeficiency Syndrom – Zespół Nabytego
Upośledzenia Odporności.
A – Acquired - nabyty - oznacza to, że nie jest to choroba wrodzona lecz rozwija
się wskutek zarażenia wirusem.
I – Immune – oznacza układ odpornościowy
D - deficiency – upośledzenie odporności, oznacza, że system
odpornościowy został uszkodzony lub zniszczony
S – Syndrom – zespół objawów chorobowych
Chorobę AIDS powoduje wirus HIV.
HIV – Human Immunodeficiency Virus – Ludzki wirus niedoboru odporności.
H – Human – ludzki, oznacza to, że wirus ten atakuje ludzi, a nie zwierzęta
I – Immunodeficiency – immunologiczny, niedobór odporności
V – Virus – wirus
Aby doszło do zarażenia wirusem, musi się on dostać do płynów ustrojowych człowieka np. do krwi.
Wirus HIV przenoszony jest 3 drogami:
- podczas kontaktu seksualnego – wirus może się dostać do krwiobiegu poprzez pochwę, prącie lub odbyt, a szczególnie łatwo wtedy, gdy błona śluzowa wyściełająca pochwę lub okrywająca te narządy jest uszkodzona. Mężczyzna zaraża się poprzez wydzielinę z dróg rodnych partnerki, a kobieta poprzez spermę zakażonego partnera. Największą groźbę zakażenia stwarza przygodny seks z przypadkowym partnerem. Ryzyko zakażenia podczas współżycia jest aż czterokrotnie większe w przypadku kobiety niż mężczyzny. Dzieje się tak miedzy innymi, dlatego, że sperma zawiera większą dawkę wirusów niż wydzielina pochwy.
- bezpośrednio poprzez kontakt z krwią - wirus może być przenoszony poprzez korzystanie ze wspólnej strzykawki i igły, która zawiera zakażoną krew np. u narkomanów stosujących dożylne narkotyki.
HIV może być także przeniesiony z zakażona krwią pozostawioną na instrumentach używanych do takich zabiegów jak: tatuowanie, obrzezanie, przekuwanie uszu, golenie manicure, pedicure. Narzędzia używane do działań, w których dochodzi do uszkodzenia ciągłości tkanek , powinny być sterylizowane.
- bezpośrednio z ,, HIV pozytywnej” matki na płód lub nowonarodzone dziecko, przeniesiony podczas ciąży, w czasie porodu lub wkrótce po porodzie – zakażona wirusem matka może przekazać to swojemu dziecku przed jego urodzeniem lub w czasie porodu. Ryzyko wynosi około (20%-45%).
Kiedy wirus HIV dostanie się do organizmu, uszkadza jego system obronny, chroniący przed różnymi zakażeniami. Organizm człowieka nie jest wstanie się bronić nawet przed banalnymi niegroźnymi zakażeniami, które zwykle nie powodują poważnej choroby. Wirus może pozostać w naszym ciele przez długi czas bez wyraźnych oznak chorobowych. Jest on wyjątkowo przebiegły i podstępny. Atakuje nie dając żadnych objawów. Okres pomiędzy zakażeniem wirusem, a pierwszymi oznakami chorobowymi może być bardzo różny. Przekracza on średnio 5 lat. W tym czasie ludzie wyglądają i czują się dobrze.
Rozwój wirusa HIV przebiega w kilku następujących po sobie stadiach, które u różnych osób mogą przebiegać rozmaicie.
I stadium – wirus dostaje się do organizmu i pozostaje niewykrywalny ( 1-3 miesiące)
II stadium – we krwi powstają przeciwciała wykrywalne testem, człowiek nie
jest jeszcze chory, przez długi czas po zakażeniu( nawet do 10
lat) można być zdrowym, ale w tym czasie jest nosicielem i
może zarażać innych
III stadium - pojawiają się wczesne symptomy np. utrata wagi ciała, długo
trwała gorączka, intensywne pocenie w nocy, wysypka na
skórze, powiększenie węzłów chłonnych i długotrwała gorączka
IV stadium – w efekcie osłabienia systemu immunologicznego osoba
zakażona zaczyna chorować, najczęściej na: szczególną formę
zaplenia płuc( pneumocystis carinii pneumonia), mięsaki
Kaposiego(guzy nowotworowe skóry) i różne infekcje
wywołujące zapalenie mózgu, oka, błon śluzowych jamy ustnej
i przewodu pokarmowego. W tym stadium mówimy o AIDS.
Przed zakażeniem wirusem HIV możemy się chronić poprzez:
- bezpieczne kontakty seksualne - związek z stałym, wiernym, niezakażonym partnerem
- unikanie przygodnych kontaktów seksualnych
- niebranie narkotyków
- zachowanie odpowiedniej higieny przy zabiegach medycznych i kosmetycznych
Nie zarazimy się podczas codziennych kontaktów z osoba żyjącą z HIV. Możemy bezpiecznie korzystać z tych samych sprzętów domowych i urządzeń sanitarnych. Wirus nie przenosi się także droga pokarmową. Nie są groźne ukąszenia owadów, a w szczególności komarów.
Pierwsze przypadki zachorowania na AIDS stwierdzono w 1980 roku w Stanach Zjednoczonych.
Obecnie uważa się, że każdego dnia ponad 16 tys. ludzi na świecie zakaża się wirusem, niemal w równej części kobiety i mężczyźni. Według szacunków ONZ na świecie liczba zarażonych wynosi ponad 40 milionów osób.
Aktualnie za region najbardziej dotknięty AIDS uznaję się Afrykę Środkową. Zmarło tu już około 5 milionów mieszkańców, a żyje około 10 milionów zakażonych. Są rejony, w których 30% populacji jest ,,seropozytywnych”. Spotyka się całe wymarłe wioski, w których pozostali starcy i dzieci.
Do takiego stanu przyczynia się swoboda seksualna, zła opieka medyczna i złe warunki higieniczne.
W Europie obecnie lawinowo wzrasta ryzyko zakażenia na Ukrainie i W Rosji. Odnotowuje się około 5,5 tysiąca zakażeń miesięcznie.
W Polsce pierwsze zakażenie HIV wykryto w 1985 roku.
Aktualnie statystyki podają, że w Polsce żyje ponad 9 tys. osób zarażonych wirusem HIV, chociaż w rzeczywistości może ta liczba sięgać nawet do 40 tysięcy.
AIDS i koronowirus
Ludzie żyjący z HIV mają większe prawdopodobieństwo zarażenia się kronawirusem z powodu osłabionej odporności